Angels of business- kim są i w czym mogą pomóc przedsiębiorcom?

Angels of business to grupa prywatnych inwestorów, którzy oferują własny kapitał innowacyjnym przedsiębiorstwom we wczesnej fazie rozwoju w zamian za mniejszościowy pakiet udziałów w firmie.

Oferta inwestorów

Aniołowie biznesu oferują wkład kapitału w wysokości od kilkuset tysięcy złotych do nawet kilku milionów złotych. Jednak, nie jest to jedyne co mają do zaoferowania, ponieważ gwarantują również pomoc w nawiązywaniu kontaktów biznesowych, zarządzaniu finansami, pozyskiwaniu wykwalifikowanej kadry, jak również pomoc prawną. Ich horyzont inwestycyjny oscyluje w przedziale od dwóch do nawet siedmiu lat.

Nie ograniczają się do konkretnych sektorów gospodarki, czy dziedzin nauki, poszukują firm, które mają przewagę konkurencyjną na rynku, są innowacyjne i mają potencjał wzrostu. Inwestycje dokonane przez inwestorów obarczone się wysokim ryzykiem, dlatego stawiają oni bardzo konkretne wymagania przedsiębiorcom chcącym skorzystać z ich pomocy, tym samym oczekując stosunkowo wysokiej stopy zwrotu.

Zasady działania

Sposoby działania aniołów biznesu są różne, choć ostatecznie sprowadzają się do tego samego - pomocy w rozwoju firmy. Pierwsze, co powinien zrobić przedsiębiorca to dokładnie opracować i zgłosić swój projekt. Zgłoszenie, zależnie od grupy inwestycyjnej, sporządzone powinno być w formie biznesplanu lub obszernego i szczegółowego opisu, po czym przesłane elektronicznie.

Kolejny krok podejmują inwestorzy. Polega on na merytorycznej analizie i ocenie zgłaszanego projektu według wewnętrznie ustalanych reguł. Kryteria oceny dostępne są zazwyczaj na stronach internetowych aniołów biznesu.

Po tym etapie, zazwyczaj mają miejsce spotkania z przedstawicielami grup inwestorskich czy prezentacje na forum przed inwestorami. Ostatnim i jednocześnie najbardziej znaczącym jest moment rozmowy z konkretnym inwestorem zainteresowanym naszym przedsięwzięciem, ponieważ to od niego zależy wysokość zainwestowanego kapitału.

Angels of  business a venture capital

Podstawowa różnica widoczna jest w formie obu systemów inwestycyjnych. Angels od business to osoby fizyczne, a venture capital, to firmy, w której pracownicy zarządzają kapitałem funduszu, a nie własnym. Skutkuje to odmiennością sposobu działania, ponieważ prywatni inwestorzy mają swobodę działania, nieograniczoną formalnościami, których za każdym razem muszą pilnować fundusze.

Mimo różnic, często dochodzi do współpracy między aniołami biznesu a funduszami venture capital. Zachodzi ona już na etapie oceny zgłoszonego projektu. W sytuacji, gdy przedsiębiorstwa są zbyt małe lub za mało rozwinięte, a zostały zgłoszone do venture capital, zostają przez nie skierowane do aniołów biznesu, którzy zajmują się rozwojem i wzrostem ich potencjału. W momencie gdy aniołowie chcą wyjść z tej inwestycji w pierwszej kolejności zgłaszają się z ofertą do funduszu, z którym współpracują.

Marta Mizerska

Opublikowane również na: http://mojafirma.infor.pl/zakladam-firme/finanse-na-start/695719,Angels-of-business-kim-sa-i-w-czym-moga-pomoc-przedsiebiorcom.html

-------------------

Na naszym blogu będę się pojawiały również teksty naszych znajomych, przyjaciół lub zupełnie obcych nam osób, które będę chciały opublikować na nim swoją twórczość dotyczącą zagadnień prawnych ;)
Zachęcamy do przesyłania nam swoich tekstów. Więcej szczegółów ustalamy w prywatnych wiadomościach.  

Otrzymałem z Sądu nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym/nakazowym, co dalej?

Ta część z nas, która miała już doświadczenia z sądowymi nakazami zapłaty wie zapewne, że lepiej nie lekceważyć tych pism. 

Od momentu doręczenia nam nakazu zapłaty, mamy 14 dni na złożenie sprzeciwu bądź zarzutów /w zależności od tego czy nakaz został wydany przez Sąd w postępowaniu upominawczym czy też nakazowym/. 

Wraz z nakazem zapłaty z Sądu, otrzymujemy odpis wniesionego przeciwko nam pozwu, z którego wynikają wszelkie twierdzenia Powoda i dowody na ich poparcie. Do wysyłanego nakazu Sąd dołączy także zapewne zarządzenie o doręczeniu nakazu zapłaty, które będzie zawierało pouczenie co do sposobu postępowania. Z pouczenia dowiemy się do jakiego Sądu, w jakim terminie, oraz w jaki sposób powinniśmy złożyć ewentualny sprzeciw bądź zarzuty od wydanego przez Sąd nakazu zapłaty. Warto więc dokładnie zapoznać się ze wszystkimi przesłanymi nam dokumentami, co pozwoli nam w sposób prawidłowy i wyczerpujący zająć stanowisko w sprawie.

Podpowiadamy od czego zacząć.

Przede wszystkim zwróćmy uwagę na wierzytelności objęte nakazem oraz odsetki wskazane w nakazie zapłaty. Czy są one należne Powodowi? Czy nie minął termin ich zapłaty?

Kolejno spójrzmy na treść pozwu, z czego wynikają rzekome należności? Czy na pewno powództwo powinno być kierowane przeciwko nam? Jeśli tak, to czy kwoty objęte żądaniem są wymagalne tzn. czy minął termin ich zapłaty? A może już zapłaciliśmy należność i nie powinna być ona dochodzona na drodze sądowej? Wszystkie te kwestie są bardzo istotne i wpłyną z pewnością na treść formułowanej przez nas odpowiedzi.

Zarówno w przypadku kwestionowania przez nas podstawy do żądania należności, jak i kwestionowania wysokości wierzytelności należy złożyć do Sądu w terminie 14 dni pisemne stanowisko w sprawie. W przeciwnym wypadku nakaz zapłaty doręczony nam przez Sąd uprawomocni się i Powód po uzyskaniu postanowienia o nadaniu mu klauzuli wykonalności, będzie mógł skierować sprawę do komornika w celu wyegzekwowania od nas kwoty objętej nakazem wraz z odsetkami ustawowymi, oraz kosztami sądowymi, która powiększona zostanie dodatkowo o koszty egzekucyjne, co po prostu nam się nie opłaca.

Należy zwrócić uwagę, że nasz sprzeciw lub zarzuty powinny przyjąć formę urzędowego formularza, którego rubryki zobowiązani będziemy wypełnić zgodnie z poleceniami znajdującymi się na tym formularzu. Kwestia jest istotna bowiem wniesienie zarzutów/sprzeciwu nie na wymaganym formularzu będzie obarczone brakami formalnymi, które będziemy zobowiązani uzupełnić, a jeśli tego nie zrobimy w zakreślonym terminie, Sąd odrzuci nasz sprzeciw/zarzuty, nie biorąc pod uwagę naszych twierdzeń. Finalny skutek będzie zatem identyczny jak w przypadku braku złożenia sprzeciwu/zarzutów, czyli nakaz zapłaty uprawomocni się i z dużym prawdopodobieństwem sprawa zostanie skierowana na drogę postępowania egzekucyjnego, co narazi nas na dodatkowe koszty.

Nie ma zatem wątpliwości, że po otrzymaniu nakazu zapłaty, lepiej jest się do niego ustosunkować, szczególnie w przypadku gdy brak jest podstaw do jego wydania.

W piśmie zamieszczamy wszelkie twierdzenia i dowody na ich poparcie. Możemy wnioskować o przeprowadzenie dowodów m.in. z dokumentów jak również z przesłuchania świadków czy też stron, a także z opinii biegłego sądowego. Po sporządzeniu przez nas pisma, w tylu egzemplarzach, ile jest stron przeciwnych oraz dodatkowo egzemplarz dla Sądu /niezależnie od tego czy Powód jest reprezentowany przez pełnomocnika profesjonalnego czy też działa osobiście co wynika z art. 132 § 1 prim kpc / podpisujemy je, opatrujemy datą i przesyłamy je do Sądu z oznaczeniem ich sygnaturą, którą odnajdziemy na nakazie zapłaty, na adres Sądu wskazany w zarządzeniu Sądu. Do pisma załączamy wskazane przez nas dowody. 

Nadto należy pamiętać, że w przypadku złożenia zarzutów od nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym powinniśmy uiścić opłatę w wysokości 3/4 części wpisu sądowego /art. 19.ust.4 pkt.1 Ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych/.

Katarzyna Padała
Aplikant Radcowski

Literatura:
Dz.U.2014.101 (U) Kodeks postępowania cywilnego

Jak napisać pozew o zapłatę?

Czy zdarzyło Wam się kiedyś, że ktoś nie zapłacił Wam za Wasze usługi lub sprzedane przez Was towary? Co zrobić kiedy Dłużnik nie reaguje na wezwania do zapłaty, lub w ogóle nie odbiera korespondencji? Odpowiedź jest prosta, powinniśmy wtedy skierować swoje roszczenie na drogę postępowania sądowego. Jednakże od czego należy zacząć? Poniżej postaramy się opisać w sposób maksymalnie uproszczony kolejność działań jakie musimy podjąć w celu ochrony naszych praw w Sądzie. W tym poście nie będziemy skupiać się na rodzajach postępowania, a szczegółowemu omówieniu poszczególnych części tego pisma procesowego poświęcimy kolejne wpisy. Zaczynamy od ogólnego omówienia tematu.

Po pierwsze skompletujmy dokumenty, na których będziemy opierać swoje powództwo. Niezbędne będzie posiadanie Faktur VAT lub rachunków jakie wystawiliśmy tytułem naszych usług lub sprzedanych przez nas towarów. Jeśli posiadamy umowę na podstawie której wykonywaliśmy usługi lub sprzedaliśmy towar będzie ona także bardzo istotnym dokumentem w sprawie. Pamiętajmy, że umowa nie musi mieć formy pisemnej, może mieć formę zamówienia przesłanego nam drogą mailową a także mogą to być ustalenia ustne. Kiedy uda nam się zgromadzić wszystkie dokumenty związane ze sprawą należy zastanowić się do jakiego Sądu skierujemy swój pozew. Jeśli naszym Pozwanym jest osoba fizyczna- to znaczy nie prowadząca działalności gospodarczej, to podstawową zasadą w postępowaniu procesowym jest ustalenie właściwości miejscowej sądu według miejsca zamieszkania pozwanego będącego osobą fizyczną (zasada actor sequitur forum rei). Chodzi tu przy tym wyłącznie o miejsce zamieszkania pozwanego w Polsce, gdyż jego miejsce zamieszkania za granicą nie może być podstawą oznaczenia właściwości miejscowej sądu Rzeczypospolitej Polskiej.  Miejsce zamieszkania określa się według przepisów Kodeksu cywilnego. Z art. 28 k.c. wynika, że można mieć tylko jedno miejsce zamieszkania. Zgodnie z art. 25 k.c. miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Jeżeli pozwany nie ma miejsca zamieszkania w Polsce, ogólną właściwość oznacza się według miejsca jego pobytu w Polsce, a gdy nie jest ono znane lub nie leży w Polsce - według ostatniego miejsca zamieszkania pozwanego w Polsce.

Często zdarza się, że Pozwanym jest osoba prowadząca działalność gospodarczą lub spółka wtedy zastosowanie ma art.30 kpc: powództwo przeciwko osobie prawnej lub innemu podmiotowi niebędącemu osobą fizyczną wytacza się według miejsca ich siedziby. W praktyce jednak najczęściej kierujemy powództwo zgodnie z właściwością miejscową wynikającą z umowy, jeśli natomiast nie wynika ona z umowy pomocny może okazać się art. 34 kpc :Powództwo o zawarcie umowy, ustalenie jej treści, o zmianę umowy oraz o ustalenie istnienia umowy, o jej wykonanie, rozwiązanie lub unieważnienie, a także o odszkodowanie z powodu niewykonania lub nienależytego wykonania umowy można wytoczyć przed sąd miejsca jej wykonania. W razie wątpliwości miejsce wykonania umowy powinno być stwierdzone dokumentem.  

Należy pamiętać, że czasami nasze roszczenie może być objęte tzw. właściwością wyłączną, zgodnie z którą właściwym do wniesienia powództwa będzie jeden Sąd. Tak jest w przypadku gdy powództwo dotyczy własności lub innych praw rzeczowych na nieruchomości, jak również posiadania nieruchomości, służebności gruntowej,dziedziczenia, zachowku, jak również z tytułu zapisu, polecenia oraz innych rozrządzeń testamentowych stosunku, członkostwa spółdzielni, spółki lub stowarzyszenia, stosunku małżeństwa, stosunku między rodzicami a dziećmi oraz między przysposabiającym a przysposobionym. 

Żeby wiedzieć do jakiego Sądu będziemy kierować swoje roszczenie musimy ustalić jego wysokość. Jest to stosunkowo proste i polega na zliczeniu naszych należności z FV/rachunków wystawionych danemu dłużnikowi. Tak ustaloną wysokość żądania zaokrągla się do pełnych złotych i oznacza jako wartość przedmiotu sporu. Powyższe jest o tyle istotne, jako że od wskazanej przez nas kwoty będzie zależała wysokość opłaty od pozwu, oraz rodzaj postępowania, a także czy swoje roszczenie będziemy kierować do Sądu Rejonowego czy też Okręgowego. Jeśli nasze roszczenie o zapłatę będzie kwotą przewyższającą 75.000,00 zł /oprócz spraw o alimenty, o naruszenie posiadania, o ustanowienie rozdzielności majątkowej między małżonkami, o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym oraz spraw rozpoznawanych w elektronicznym postępowaniu upominawczym/, należy je skierować do Sądu Okręgowego zgodnie z właściwością miejscową ustaloną według wskazówek opisanych powyżej. Jeśli wartość przedmiotu sporu jest niższa pozostaje nam skierować pozew do Sądu Rejonowego. 

 Od strony formalnej w prawidłowo sporządzonym pozwie powinny znaleźć się następujące informacje:  1) oznaczenie miejsca zamieszkania lub siedziby i adresy stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników, 

2) numer Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL) lub numer identyfikacji podatkowej (NIP) powoda będącego osobą fizyczną, jeżeli jest on obowiązany do jego posiadania lub posiada go nie mając takiego obowiązku lub  

3) numer w Krajowym Rejestrze Sądowym, a w przypadku jego braku - numer w innym właściwym rejestrze, ewidencji lub NIP powoda niebędącego osobą fizyczną, który nie ma obowiązku wpisu we właściwym rejestrze lub ewidencji, jeżeli jest on obowiązany do jego posiadania.  

 Pisanie możemy zacząć od tytułu pisma. Nie wiąże on Sądu /nie ma negatywnych konsekwencji w przypadku omyłkowego nazwania pisma/ ale będzie wskazywał na jego rodzaj. Kolejno w naszym pozwie powinno znaleźć się dokładnie określone żądanie, a w sprawach o prawa majątkowe pamiętajmy żeby w pozwie obok roszczenia głównego zawrzeć także żądanie odsetek od kwot nam należnych. Najczęściej są to odsetki ustawowe liczone od dnia wymagalności roszczenia do dnia zapłaty. Kolejną istotną kwestią jest wniosek o zasądzenie kosztów sądowych od Pozwanego na rzecz Powoda. Gdy wskażemy już wysokość roszczenia, należy krótko uzasadnić z czego ono wynika, tj. opisać stan faktyczny: okoliczności zawarcia umowy lub złożenia zamówienia, wystawienie FV, brak zapłaty przez Pozwanego, oraz wskazać jakie dowody mamy na poparcie swoich twierdzeń. Dobrze byłoby również uzasadnić właściwość Sądu do którego wnieśliśmy pozew tj. opisać czy kierowaliśmy się siedzibą Pozwanego, miejscem spełnienia świadczenia czy innymi przesłankami kierując powództwo akurat do tego Sądu. 

Pozew może zawierać wnioski o zabezpieczenie powództwa, nadanie wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności i przeprowadzenie rozprawy w nieobecności powoda oraz wnioski służące do przygotowania rozprawy, a w szczególności wnioski o:   

1) wezwanie na rozprawę wskazanych przez powoda świadków i biegłych;   

2) dokonanie oględzin;   

3) polecenie pozwanemu dostarczenia na rozprawę dokumentu będącego w jego posiadaniu, a potrzebnego do przeprowadzenia dowodu, lub przedmiotu oględzin;   

4) zażądanie na rozprawę dowodów znajdujących się w sądach, urzędach lub u osób trzecich.  

Jeżeli powód będący usługodawcą lub sprzedawcą dochodzi roszczeń wynikających z umów o:   

1) świadczenie usług pocztowych i telekomunikacyjnych,   

2) przewóz osób i bagażu w komunikacji masowej,   

3) dostarczanie energii elektrycznej, gazu i oleju opałowego,   

4) dostarczanie wody i odprowadzanie ścieków,   

5) wywóz nieczystości,   

6) dostarczanie energii cieplnej  - jest obowiązany wnieść pozew na urzędowym formularzu. 

 Na końcu naszego pisma powinny znaleźć się: odręczny podpis, a także załączniki, które będziemy składać do Sądu wraz z pozwem. Pamiętajmy, że pozew składa się do Sądu w odpowiedniej liczbie egzemplarzy tj. 1 oryginale dla Sądu raz w takiej liczbie załączników ilu mamy Pozwanych w sprawie. Do pozwu należy dołączyć wszystkie dokumenty /kopie/ na jakie powołujemy się w treści pisma, oraz dowód opłaty wpisu sądowego. 

Aplikant Radcowski 

Katarzyna Padała

 Literatura: 1.Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz Adamczuk Andrzej, Manowska Małgorzata, Pruś Piotr, Radwan Marcin, Sieńko Małgorzata, Stefańska Ewa Autor komentarza do cz. PIERWSZA ks. PIERWSZA tyt. I dz. I roz. 2 oddz. 1 art. 27: Stefańska Ewa. 2. Dz.U.2014.121 (U) Kodeks cywilny KSIĘGA PIERWSZA CZĘŚĆ OGÓLNA TYTUŁ I Przepisy wstępne

O Facebook'u słów kilka.

„W odpowiedzi na nową politykę FB informuję, że wszystkie moje dane personalne, ilustracje, rysunki, artykuły, muzyka, obrazki, fotografie, filmy itd. są obiektami moich praw autorskich. 

W celu komercyjnego wykorzystania wszystkich wyżej wymienionych obiektów praw autorskich w każdym konkretnym przypadku wymagana jest moja pisemna zgoda!” I tak dalej, i tak dalej…

 Co daje nam zamieszczenie takiej informacji na naszym profilu na Facebook’u? NIC, ponieważ takie oświadczenia użytkowników nie są ważne z prawnego punktu widzenia, a poza tym- nie są w ogóle potrzebne.

Oryginalne treści podlegają ochronie prawnej z mocy prawa- nie musimy formułować żadnego oświadczenia woli, żeby zaczęły obowiązywać. Problem praw autorskich co do treści zamieszczonych na określonych portalach wygląda bardziej skomplikowanie. Jednostronne oświadczenie woli opublikowane na naszej „fejsbookowej ścianie” nie ma mocy wiążącej dla administratorów portalu, ponieważ przy zakładaniu konta zaakceptowaliśmy regulamin, który rozwiązywał problem praw do zamieszczanych materiałów. Jeśli w regulaminie udzieliliśmy administratorom licencji dotyczących treści przez nas zamieszczanych możemy ją odwołać tylko w sposób w nim przewidziany.  

Wszystkie materiały zamieszczane przez nas na Facebook’u stanowią naszą własność- żaden punkt regulaminu, który akceptujemy przy zakładaniu konta, nie przewiduje przejścia praw własności intelektualnych na właścicieli portalu.

       Twórcą problemu, na skutek którego rozpoczęło się masowe zamieszczanie przez użytkowników portalu oświadczeń woli na swojej „facebookowej ścianie”, jest punkt 2.1 regulaminu Facebook’a, który brzmi następująco:

„W przypadku treści objętych prawem własności intelektualnej (IP, ang. intellectual property), takich jak zdjęcia i filmy, użytkownik przyznaje nam poniższe uprawnienia zgodnie z wprowadzonymi przez siebie ustawieniami prywatności i ustawieniami aplikacji: użytkownik przyznaje nam niewyłączną, zbywalną, obejmującą prawo do udzielania sublicencji, bezpłatną, światową licencję zezwalającą na wykorzystanie wszelkich treści objętych prawem własności intelektualnej publikowanych przez niego w ramach serwisu Facebook lub w związku z nim (Licencja IP). Licencja IP wygasa wraz z usunięciem przez użytkownika treści objętych prawami własności intelektualnej lub konta, o ile treści nie zostały udostępnione innym osobom, które ich nie usunęły.”

Zgodnie z wypowiedzią Mickey'ego Osterreichera, radcy prawnego Narodowego Związku Fotografów Prasowych (National Press Photographers Association, NPPA) nie mamy się czego obawiać, ponieważ omawiany fragment regulaminu nie ulegnie zmianie po nowelizacji regulaminu, która planowana jest na dzień 1.01.2015 r. Nadmieniona zgoda, pojawiająca się we fragmencie regulaminu, umożliwia portalowi wykorzystywanie zamieszczonych przez nas materiałów tylko w zakresie własnej działalności. Nie będzie miał prawa, ani nigdy nie miał, do sprzedania, czy udostępniania zamieszczonych przez nas treści innym firmom. Co ciekawe zakres licencji jaką udzielamy Facebook’owi zależy od naszych ustawień prywatności. Jeśli dany użytkownik ograniczył możliwość zamieszczanych przez niego materiałów tylko do grona swoich znajomych- administratorów Facebooka obowiązuje takie samo ograniczenie.

http://legalnakultura.pl/pl/prawo-w-kulturze/zapytaj-prawnika/serwisy-internetowe/884,komercyjne-wykorzystanie-materialow-na-fb

http://tech.wp.pl/martykul.html?kat=1009785&wid=17079200&ticaid=114069&_ticrsn=5

Bezumowne wykorzystanie zdjęć.

    W dobie Internetu coraz częściej możemy spotkać się z problemem ochrony praw autorskich. Nasze zdjęcia widnieją na licznych stronach czy portalach internetowych i wydaje nam się, że nie mamy kontroli nad tym kto i kiedy ich używa. Czy na pewno?  Co zrobić kiedy bezumownie zostaną one wykorzystane przez osoby trzecie?

Pojęcie "wizerunku" w kontekście ochrony dóbr osobistych zostało określone przez SN w wyroku z dnia 7 października 2009r., III CSK 39/09. Wizerunek, który został wymieniony w art. 23 kodeksu cywilnego (dalej jako: KC) jako jedno z dóbr osobistych człowieka, oznacza podobiznę człowieka utrwaloną jako portret, fotografia lub w innej postaci. Wynika stąd, że naruszenie wizerunku nie tylko podlega ochronie z mocy art. 81 ust. 1 i 2 ustawy z 4 lutego 1994 r. o ochronie praw autorskich i praw pokrewnych ( dalej jako: PrAut) z dnia 4 lutego 1994 r, ale również z art. 23 i art. 24 KC.

     Również w literaturze podkreśla się możliwość zbiegu norm art. 23 kodeksu cywilnego z art 81 PrAut. Daje nam to możliwość wybór kumulatywnego, czy też alternatywnego stosowania środków ochrony. Sąd Najwyższy w wyr. z 15.10.2009 r. orzekł, że prawo do wizerunku (z art. 81 PrAut) jest uznawane powszechnie za konkretyzację prawa do wizerunku przewidzianego w art. 23 KC, który oddzielnie traktuje prawo osobiste do nazwiska i do wizerunku". W praktyce często powołuje się oba te artykuły, gdzie normy kodeksu cywilnego stanowią normy ogólne, natomiast ustawy o prawie autorskim- szczególne. Wybór czy skorzystamy z kumulatywnego czy też z alternatywnego stosowania środków ochrony należy do strony powodowej.

     Ocena czy doszło do naruszeń związanych z art. 23 i art. 24 KC zależy każdorazowo od konkretnej sytuacji, nie zaś do subiektywnych odczuć osoby zainteresowanej. To samo stanowisko zajął SN w wyroku z 5 kwietnia 2002 roku, twierdząc, że ocena, czy nastąpiło naruszenie dobra osobistego, nie może być dokonana według miary indywidualnej wrażliwości osoby, która czuje się dotknięta zachowaniem innej osoby. Równocześnie SN podkreśla (w wyroku z dnia 5 maja 2004r.), że nie tyle istotna jest subiektywna opinia osoby żądającej ochrony prawnej, ale to jaką reakcję zdarzenie wywołuje w społeczeństwie. Negatywne postrzeganie osoby, przez zaistniałe zdarzenie, będzie jak najbardziej przesłanką świadczącą o tym, że jej dobra osobiste zostały naruszone.

     Jeżeli zostanie ustalone i udowodnione, że dobro osobiste zostało naruszone, rozpatruje się kwestię bezprawności. Działanie osób trzecich bez oparcia o odpowiednią umowę będzie zaliczało się do działania bezprawnego.

     W razie stwierdzenia naruszenia dobra osobistego oraz bezprawności takiego czynu, co ewidentnie nastąpił w przypadku wykorzystania bezumownego naszego wizerunku przez osoby trzecie, sąd, w myśl art. 448 KC, może przyznać temu czyje dobro zostało naruszone odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia.

     Rozpatrując zadośćuczynienie z art. 448 sąd bada wielkość doznanej krzywdy. W momencie kiedy jest ona znikoma może stać się to przeszkodą do zasądzenia zadośćuczynienia. Zadośćuczynienie powinno mieć przede wszystkim kompensacyjny charakter, musi przedstawiać ekonomicznie odczuwalną wartość i uwzględniać okoliczności konkretnej sprawy. Przyznana wyskość zadośćuczynienia ma charakter uznaniowy i decyduje o niej sąd.

     Dochodzenie roszczeń może nastąpić również na podstawie art. 79 PrAut. W pierwszej kolejności osoba poszkodowana może domagać się zaniechania naruszeń. Powód może również żądać stosownego wynagrodzenia. Wg SN (wyrok z dnia 25 stycznia 2006 r.) przez należne wynagrodzenie należy rozumieć taką kwotę, którą otrzymałby podmiot prawa autorskiego, gdyby podmiot naruszający prawa autorskie zawarł z nim umowę o korzystanie z utworu w zakresie dokonanego naruszenia. Dochodzona kwota pieniężna może tutaj się wahać w zależności od doświadczenia modelki, charakteru zdjęć i celu ich wykorzystania. Wg ZPAF okręgu mazowieckiego tabela stawek minimalnych za wykorzystywanie utworów fotograficznych, do których posiadamy prawo autorskie, do plakatów w nakładzie poniżej 5000 sztuk wynosi ok 555 zł. Dodatkowo za inne zadrukowane materiały,w nakładzie poniżej 2000 sztuk, wynosi 769. Kwota honorarium za zdjęcia powinna wynosić ok. 1300 zł. Art. 79 przewiduje wypłacenia w przypadku zawinionego naruszenia nawet trzykrotność tej sumy.

     Z żądaniem o uzyskanie należnych świadczeń pieniężnych może wystąpić osoba, której prawa autorskie zostały naruszone. Co do prawa do wizerunku - ustawodawca nie wskazuje uprawnionych. Nie określono ich w art. 81PrAut konstruującym zasady ochrony wizerunku. Odesłanie do art. 78 ust. 1 PrAut również nie wskazuje osób uprawnionych do dochodzenia roszczeń w sprawie dochodzenia tych roszczeń. W art. 78 ust. 2 Pr Aut wskazano także zstępnych rodzeństwa. Po śmierci osoby przedstawionej na wizerunku, a także osoby, do której korespondencja została skierowana, uprawnienia wskazane wyżej, stają się uprawnieniami własnymi określonego kręgu spadkobierców.

Sądem właściwym rzeczowo w sprawach o naruszenie praw autorskich jest sąd okręgowy, niezależnie od wartości przedmiotu sporu.

     Dowodami w sprawie o bezprawne wykorzystanie utworu będą przede wszystkim wszelkie przejawy wykorzystania wizerunku poszkodowanej, np. ulotki, informatory czy plakaty ze zdjęciem. Kolejnym ważnym dowodem będą zeznania z przesłuchania stron w przedmiocie braku umowy z osobą trzecią.

     Pozew o ochronę dóbr osobistych , jeżeli zawiera także roszczenie pieniężne, podlega kilku opłatom sądowym. Wynika to z uchwały, jaką w dniu 16 października 2009 r. podjął Sąd Najwyższy w składzie 7 sędziów.

     Według obowiązującej od marca 2006 roku ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych pozew o ochronę praw dóbr osobistych, jak i również praw autorskich, podlega opłacie stałej 600 zł (art. 26. ust.1 pkt 3 i 4 ustawy).

     Rzadko kiedy powód w pozwie o ochronę dóbr osobistych ogranicza się tylko do roszczeń o charakterze niemajątkowym, jak nakazanie opublikowania przeprosin i zaniechanie czynności. Pokrzywdzeni coraz częściej domagają się również zadośćuczynienia oraz naprawienia wyrządzonej szkody poprzez zapłatę określonej sumy pieniężnej. Oba te żądania mają charakter majątkowy. Zgodnie z art. 13 ust. 1 ww. ustawy o kosztach, przywołanej powyżej, w sprawach o prawa majątkowe pobiera się opłatę stosunkową w wysokości 5% wartości przedmiotu sporu, nie mniej niż 30 złotych i nie więcej niż 100 000 zł.

     Wobec tego pozew o ochronę dóbr osobistych podlega dwóm opłatom: 600 zł opłaty stałej za zgłoszone roszczenie o złożenie oświadczenia oraz opłacie stosunkowej w wysokości 5% wartości przedmiotu sporu.

     Osoba, która nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, ma prawo domagać się zwolnienia z kosztów sądowych. Stosowny wniosek należy zgłosić na piśmie lub ustnie do protokołu w sądzie, w którym sprawa ma być wytoczona. Do wniosku o zwolnienie z kosztów sądowych powinno zostać dołączone oświadczenie obejmujące szczegółowe dane o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania osoby ubiegającej się o zwolnienie od kosztów, które w miarę możliwości powinny być potwierdzone odpowiednimi dokumentami, np. drukiem PIT.

Bibliografia:

Uchwała składu siedmiu sędziów z dnia 16 października 2009 r., III CZP 54/09

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (dalej jako: KC)

Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (dalej jako: PrAut)

Ustawa z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych 

Wyrok SN z dnia 5 maja 2004 r., sygnatura I PK 609/03

Wyrok SN z dnia 5 kwietnia 2002 r., sygnatura II CKN 1095/99

 Wyrok SN z dnia 25 stycznia 2006, sygnatura I CK 281/05